Kentsel dönüşümde geçici konut ve kira planı

Kanun geçici konut konusunda ne söylüyor?

6306 sayılı Kanunun 5. maddesine göre bina anlaşmayla boşaltılırsa malikler, kiracılar ve orada oturan sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya iş yeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir; ayrıca yapım için yardım da verilebilir. Fiilen kullananlar bu listenin dışında kalıyorsa, uygulamanın gerektirdiği durumlarda onlara da bu imkânlar tanınabilir.

Metinde "verilebilir" denmesi önemlidir. Başvurunuzun kabul edileceğini ya da her binada aynı desteğin sunulacağını bu ifadeden çıkaramazsınız. Tutarlar da Kanunda yazmaz; ilgili usulleri Cumhurbaşkanı kararı belirler ve zamanla değişebilir.

Kira bazen müteahhitten gelir. 6. maddenin 14. fıkrası, müteahhit kaynaklı gecikme nedeniyle malikler sözleşmeyi feshettiğinde o tarihe kadar müteahhidin maliklere ödediği kira yardımının geri istenemeyeceğini söyler. Demek ki kira, özel bir sözleşmeyle de ödenebilir; bu durumda miktarı ve süresi tamamen o sözleşmeye bağlıdır.

Geçici evde ne kadar kalacağınızı nasıl tahmin edersiniz?

Kanunda yeni binanın ne kadar sürede biteceğine dair bir süre yoktur. İnşaatın uzunluğu sözleşmeye, ruhsata ve müteahhide göre değişir; bu yüzden internette gördüğünüz ay sayılarına dayanarak plan yapmayın.

Pratik bir yol, malik-müteahhit sözleşmesindeki teslim tarihini bulup üzerine kendi güvenlik payınızı eklemektir. Payın ne kadar olacağı sizin tercihinizdir; geç teslim ihtimali ve çocuklarınızın okul takvimi gibi etkenler bu kararı etkiler.

Sözleşmede teslim tarihi yoksa ya da belirsizse bunu bir uyarı sayın ve imzadan önce müteahhitten yazılı bir tarih isteyin. Kira yardımı ya da müteahhit kirası alıyorsanız, ödemenin hangi tarihte bittiğini de aynı yere not edin.

Geçici evin büyüklüğü depolama ihtiyacını nasıl belirler?

Kentsel dönüşümde çoğu hane daha küçük bir kiralık eve geçer. Her eşya yeni eve sığmayacağı için hesap, evin metrekaresiyle başlar: odalar azaldıkça mobilya, sezonluk giysi ve kutular başka bir yerde beklemek zorunda kalır.

Geçici eve alınacakları, depoya gidecekleri ve elden çıkarılacakları üç ayrı listeye bölmek işi kolaylaştırır. Kısa sürede erişmeniz gerekmeyen eşyalar depoya, günlük kullandıklarınız geçici eve gider.

Depoya gidecek eşyanın hacmini kabaca bilmek, hangi oda boyutuna ihtiyaç duyacağınızı da gösterir. Bunun ayrıntıları kentsel dönüşümde eşya depolama bölümünde var; depolama bedeli Kanunda geri ödenen bir kalem olarak yer almaz, bunu bütçenize baştan ekleyin.

İdareye ve müteahhide hangi soruları sormalısınız?

Aşağıdaki liste bir çalışma kâğıdı olarak kullanılabilir. Yanıtları yazılı alın; sözlü verilen bilgi, ileride tartışma çıktığında dayanak olmaz.

Yanıtların her birinin yanına kimden geldiğini de yazın: Kanun, Başkanlık, belediye ya da müteahhit. Kaynağı belli olmayan bir rakam planınızın zayıf noktası olur.

• İdareye: binamız için geçici konut, kira yardımı ya da yapım yardımı verilebilir mi, başvuru koşulları ve tarihleri nelerdir?
• İdareye: ödeme kime, hangi sıklıkta yapılır ve ne zaman biter?
• Müteahhide: sözleşmedeki teslim tarihi nedir, gecikirse kira ödemesi sürer mi?
• Müteahhide: kira ödemesi hangi tarihte başlar ve ne kadar süreyle yapılır?
• Müteahhide: bina tamamlama sigortası ya da başka bir teminat var mı?
• Kendinize: geçici evde kaç kişi yaşayacak, kaç oda gerekiyor, işe ve okula uzaklığı ne olmalı?

Geçici kira sözleşmesinde nelere bakılır?

Aşağıdakiler hukuki hüküm değil, genel pratik noktalardır. Kira sözleşmesi imzalamadan önce metni bir avukata göstermek, özellikle uzun bir inşaat süresi öngörüyorsanız yararlı olur.

Sözleşmeyi imzalamadan önce kira süresiyle inşaat takvimini yan yana koyun. Süre fazla kısaysa ikinci bir taşınma gerekebilir; fazla uzunsa teslim erken olduğunda yük size kalabilir.

• Kira süresi ve uzatma imkânı, inşaat takvimiyle uyumlu mu?
• Feshe ilişkin ihbar süresi ve erken ayrılma şartları nelerdir?
• Depozito ne kadar, ne zaman ve hangi koşulla iade edilir?
• Aidat, fatura ve bakım giderlerini kim öder?
• Eve sonradan eşya sığmazsa, ya da evden erken çıkılırsa ne olur?
• Teslim tutanağı ve evin fotoğraflı durumu sözleşmeye eklendi mi?

Nereye danışılır?

Bu bölüm genel bilgidir, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Geçici konut ve kira yardımı için bağlı olduğunuz İdareye ya da Kentsel Dönüşüm Başkanlığına, kira ve müteahhit sözleşmeleri için bir avukata başvurun.

Atasoy Depo, eşyalarınızı İstanbul'da kapıdan alıp teslim eder; ücretsiz keşifle hacmi birlikte hesaplayabiliriz.