Tahliye ve yıkım süreci: süreler, bildirimler ve taşınma takvimi

Tahliye ve yıkım nasıl başlar?

Kanunun çıkış noktası uzlaşmadır. Bina anlaşmayla boşaltılırsa malikler, kiracılar ve orada oturan sınırlı ayni hak sahipleri için geçici konut ya da iş yeri, kira yardımı ve yapım yardımı verilebilir. Buradaki "verilebilir" sözü önemlidir: bunlar kendiliğinden doğan bir hak değildir ve tutarları Kanun metninde yer almaz. Kısacası ilk soru, anlaşma olup olmadığıdır.

Riskli yapının yıktırılması için maliklere en çok 90 gün süre verilir. Bu süre içinde yapı yıktırılmazsa idare yıkımı kendisinin yapacağını duyurur; yine yapılmazsa bina, içindeki insanlar ve eşyalar dahil boşaltılarak mülki idare tarafından yıktırılır.

90 günlük süre ne anlama gelir?

Kanun "en çok 90 gün" der; yani bu rakam üst sınırdır. Sürenin hangi gün başladığı ve size tam olarak kaç gün tanındığı bildirimde yazar. Bildirimi ilk okuduğunuz gün tarihleri bir kâğıda not etmek en sağlam yoldur.

Malikler yıkımı kendileri yaptırmak isterse ortak hareket etmek zorundadır. Karar kuralları malikler arası anlaşma konusunda ayrıca anlatılıyor.

Kiracılar için de aynı takvim önemlidir. Kira sözleşmenizin ve ihbar sürenizin ne olacağı sözleşmenize bağlıdır; bunu bir avukata danışarak kontrol edin.

Bildirimler nasıl yapılır, elektrik ve su ne olur?

Bildirimler üç yoldan yapılır: binaya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden gönderilir ve muhtarlıkta ile Başkanlığın internet sitesinde 15 gün ilan edilir. Tebligat, muhtarlıktaki ilanın son günü yapılmış sayılır. Bu yüzden e-Devlet'te henüz bir şey görmemiş olsanız bile süre işlemeye başlamış olabilir.

İdare isterse Kanun kapsamındaki binalara elektrik, su ve doğal gaz verilmez, verilenler de kesilir. Kesinti tarihi Kanunda yazmaz; bunu bağlı olduğunuz İdareden öğrenin.

Bu işlemlere karşı, bildirimden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Süre kısa olduğu için dava açmayı düşünenlerin hemen bir avukata başvurması gerekir.

Boşaltma engellenirse ve masrafı kim öder?

Boşaltma engellenirse kolluk desteğiyle yapılabilir. Boşaltma yalnızca insanları değil eşyaları da kapsar. Eşyaları son güne bırakmak, onları aceleyle ve plansız taşımak anlamına gelebilir. En rahat senaryo, hanenin süre bitmeden, kendi seçtiğiniz bir günde taşınmış olmasıdır.

Yıkımı idare yaparsa masraf maliklere hisseleri oranında yüklenir ve 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilir.

Hane için pratik bir taşınma takvimi nasıl olur?

Aşağıdaki sıra yasal bir zorunluluk değil, yaygın bir planlama önerisidir. Tarihleri kendi bildiriminize göre uyarlayın. Takvimi tek kişinin üstüne bırakmayın; hanedeki herkesin sorumluluk aldığı bir liste son haftadaki telaşı azaltır. Eşyaların bekleyeceği yer ayrı bir konu olarak kentsel dönüşümde eşya depolama bölümünde anlatılıyor.

• Bildirimi aldığınız gün: tarihleri not edin, bildirimin fotoğrafını saklayın, e-Devlet'i ve muhtarlık ilanını kontrol edin.
• İlk hafta: nereye taşınacağınızı netleştirin; kira yardımı için e-Devlet'teki hizmeti ve İdareyi sorun.
• Sonraki haftalar: eşyaları kullanım sıklığına göre ayırın, kullanmayacaklarınızı paketleyip etiketleyin.
• Sürenin bitmesine birkaç hafta kala: depo ve nakliye gününü kesinleştirin, adres değişikliklerini yapın.
• Son günler: sayaç okumalarını yazın, her odayı fotoğraflayın, anahtarları teslim edin ve geride eşya kalmadığını kontrol edin.

Nereye danışılır?

Bu bölüm genel bilgidir, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi binanızın süreleri için bağlı olduğunuz İdareye, Kentsel Dönüşüm Başkanlığına ya da bir avukata başvurun.