Riskli yapı nedir ve nasıl tespit edilir?

Riskli yapı ne demek?

6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapı, riskli alan içinde ya da dışında bulunan ve ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya bilimsel ve teknik verilere dayanılarak yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıdığı anlaşılan yapıdır. Yani bir binanın riskli sayılması için ilan edilmiş bir bölgede olması şart değildir.

Riskli alan ise Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen bölgedir. Rezerv yapı alanı da Bakanlığın uygulamalarda kullanmak üzere ayırdığı alanı anlatır. Süreçten sorumlu kurum Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile bünyesindeki Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'dır; Kanun'daki İdare ifadesi ise belediyeyi ifade eder.

Kısacası riskli yapı kavramı binanın bulunduğu yere değil, yapının kendi durumuna bakar. Aynı mahallede iki bina, teknik verilere göre farklı sonuç alabilir; bu yüzden komşunuzun binasındaki sonuç sizin binanız hakkında bir şey söylemez.

Tespiti kim yaptırır?

Tespiti önce malikler ya da yasal temsilcileri yaptırır. Bunu kendi giderleriyle, Başkanlığın yetkilendirdiği bir kuruluşa yaptırırlar ve sonucu Başkanlığa ya da İdareye bildirirler.

Başkanlık veya İdare de kendiliğinden tespit yapabilir ya da maliklere bir süre tanıyabilir. Malikler bu süre içinde tespiti yaptırmazsa işi yetkili kurum üstlenir.

Binada birden fazla malik olduğundan sürecin başında bir iletişim grubu kurmak, tespit kararını ortak almak ve yazışmaları tek bir dosyada toplamak sonraki adımları kolaylaştırır. Kurum yazısı geldiğinde de ilk bakılacak şey, yazının hangi maddeye dayandığı ve size hangi süreyi verdiğidir.

Rapora itiraz nasıl yapılır?

Tespit sonucu Başkanlığa veya İdareye bildirildikten sonra malikler sonuca 15 gün içinde itiraz edebilir. İtirazları teknik kurul karara bağlar; kurulda dört üniversite üyesi ile üç Bakanlık veya Başkanlık görevlisi yer alır.

Süre kısa olduğu için raporun eline geçtiği tarihi not etmek ve komşularla birlikte hareket etmek işe yarar. Sürenin hangi tarihte başladığını yetkili kurumdan teyit edin; itiraz edip etmeyeceğinize de mühendislik ve hukuk desteğiyle karar verin.

Teknik kurul kararı sürecin devamını etkiler; bu nedenle itirazı yazılı, gerekçeli ve belgeleriyle birlikte hazırlamak gerekir. Kararı bekleyen binalarda da tapu notu ve duyuruları izlemeyi sürdürün.

Tapuya ve maliklere nasıl bildirilir?

Riskli yapı kararı en geç 10 iş günü içinde tapu müdürlüğüne bildirilir ve tapu kaydının beyanlar hanesine not edilir. Rapor binanın üzerine asılır, e-Devlet üzerinden maliklere gönderilir ve 15 gün boyunca muhtarlıkta ve Başkanlığın internet sitesinde duyurulur.

Yetkili kurumun talebi üzerine Kanun kapsamındaki binalara elektrik, su ve doğal gaz verilmez; verilmekte olan hizmetler de kesilir. Bu yüzden tapu notunu ve duyuruları ilk günden izlemek, taşınma planını erkenden düşünmenizi sağlar.

Tebligatın nasıl yapıldığını bilmek de önemlidir: e-Devlet adresinizi güncel tutun, muhtarlık duyurularını takip edin ve binadaki komşularınızla bilgi paylaşın. Böylece bir duyuruyu kaçırıp süre kaybetme ihtimaliniz azalır.

Raporu aldığınızda nelere bakmalısınız?

Rapor elinize geçtiğinde ilk iş, itiraz süresi dolmadan onu baştan sona okumak olmalı. Anlamadığınız teknik yerleri bağımsız bir mühendise sorabilirsiniz. Raporun bir kopyasını tüm maliklerle paylaşmak, herkesin aynı bilgiyle karar vermesini sağlar.

• Raporu hazırlayan kuruluşun Başkanlıktan yetki aldığını teyit edin.
• Adres, parsel ve malik bilgilerinin doğru yazıldığını kontrol edin.
• Sonucun gerekçesini ve hangi verilere dayandığını okuyun.
• Raporun size hangi yolla, hangi tarihte ulaştığını not edin.
• Rapor, tapu notu ve duyuruların birbiriyle uyumlu olduğundan emin olun.

Bu rehber nereye kadar yol gösterir?

Bu sayfa genel bilgi içerir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi binanız için Kentsel Dönüşüm Başkanlığına, belediyedeki İdare birimine ya da bir avukata danışın.

Tespitin ardından izleyeceğiniz yolu rehberin adım adım süreç bölümünde, eşyalarınızın bekleyeceği yeri ise depolama bölümünde bulabilirsiniz.